Léon Charles Albert Calmette (12 Temmuz 1863 - 29 Ekim 1933) Fransız doktordur. Aynı zamanda bakteriyolog ve immünologdur. Pasteur Enstitüsü'nün önemli bir görevlisi olup BCG aşısında tüberküloza karşı kullanılan zayıflatılmış bir Mycobacterium bovis formu olan Bacillus Calmette-Guérin'i keşfetmiştir. Ayrıca yılan zehiri için ilk panzehiri, "Calmette serumunu" geliştirmiştir.
Fransa'nın Nice kentinde doğdu. Donanmada hizmet etmek ve doktor olmak istiyordu, bu yüzden 1881'de Brest'teki Deniz Hekimleri Okulu'na katıldı. 1883'te Hong Kong'daki Donanma Tıbbi Birliğinde hizmet vermeye başladı ve burada fil hastalığının nedeni olan parazit solucan filaria'nın sivrisinek geçişini inceleyen Dr. Patrick Manson ile çalıştı. Calmette, filaryazis konusunda tıp diploması eğitimini tamamladı. 1887'de Saint-Pierre ve Miquelon'a tayin edildi. Daha sonra Batı Afrika'da, Gabon'da ve Fransız Kongo'sunda sıtma, uyku hastalığı ve pellagrayı araştırdı.
1890'da Fransa'ya döndüğünde, Louis Pasteur (1822-1895) ve bakteriyoloji üzerine bir derste profesörü olan Emile Roux (1853-1933) ile tanıştı. Birlikte çalışmaya başladılar. 1891'de Pasteur Enstitüsü'nün Saigon'daki (Fransız Çinhindi) bir şubesini kurmak ve yönetmekle görevlendirildi. Orada, immünolojiyle önemli bağlantıları olan yeni ortaya çıkan toksikoloji alanına kendini adadı ve yılan ve arı zehiri, bitki zehirleri ve şifası üzerine çalıştı. Ayrıca çiçek hastalığı ve kuduza karşı aşı üretimini düzenledi ve kolera üzerine, afyon ve pirincin fermantasyonu konusunda araştırmalar yaptı.
1894'te tekrar Fransa'ya döndü ve aşılanmış atlardan bağışıklık serumu (Calmette serumu) kullanarak yılan ısırıkları için ilk panzehirleri geliştirdi. Ayrıca, Alexandre Yersin (1863–1943) tarafından patojenik ajanı Yersinia pestis ile birlikte, hıyarcıklı vebaya karşı ilk bağışıklık serumunun geliştirilmesinde yer aldı ve çalışmak için Portekiz'e gitti.
1895'te Roux, gelecek 25 yıl boyunca kalacağı Lille'deki (Institut Pasteur de Lille) Enstitü şubesinin müdürlüğünü ona emanet etti. 1901'de Lille'de ilk antitüberküloz dispanserini kurdu ve Emile Roux'un adını verdi. 1904 yılında, bugün hala var olan "Ligue du Nord contre la Tuberculose" (Kuzey Antitüberküloz Ligi) 'ni kurdu. 1909'da Cezayir'de (Cezayir) Enstitü şubesinin kurulmasına yardım etti. 1918'de Paris'teki Enstitü müdür yardımcılığını kabul etti; ertesi yıl Académie Nationale de Médecine üyesi oldu.
Calmette'nin kendisine dünya çapında ün kazandıran ve adını tıp tarihine kalıcı olarak yazdıran ana bilimsel çalışması, o zamanlar önemli bir ölüm nedeni olan tüberküloza karşı bir aşı geliştirme girişimiydi. Alman mikrobiyolog Robert Koch, 1882'de tüberküloz basili olan Mycobacterium tuberculosis'in patojenik ajan olduğunu keşfetti ve Louis Pasteur de bununla ilgilenmeye başladı. 1906'da bir veteriner ve immünolog olan Camille Guérin, tüberküloza karşı bağışıklığın kandaki canlı tüberkül basili ile ilişkili olduğunu tespit etmişti. Calmette, Pasteur'ün yaklaşımını kullanarak, hayvanlara enjekte edilen zayıflatılmış sığır basiline yanıt olarak bağışıklığın nasıl gelişeceğini araştırdı. Bu hazırlık, iki kaşifinin (Bacillum Calmette-Guérin veya kısaca BCG) adını aldı. Norveçli bir araştırmacı olan Kristian Feyer Andvord (1855–1934) tarafından verilen fikre dayanarak, safra içeren bir substratta yetiştirilerek zayıflatma sağlandı. 1908'den 1921'e kadar Guérin ve Calmette, basillerin giderek daha az öldürücü suşlarını ardışık kültürlere aktararak üretmeye çalıştılar. Son olarak, 1921'de, Paris'teki Charité'de yeni doğan bebekleri başarılı bir şekilde aşılamak için BCG'yi kullandılar.
Bununla birlikte, aşılama programı, Almanya'daki bazı grupların kontaminasyonu nedeniyle Almanya'nın Lübeck kentinde 1930'da aşılanmış 72 çocuk tüberküloz geliştirdiğinde ciddi bir gerileme yaşadı. Yeni ve daha güvenli üretim tekniklerinin uygulandığı 1932'den sonra çocukların toplu aşılaması birçok ülkede yeniden uygulamaya kondu. Buna rağmen, Calmette olaydan derinden sarsıldı ve bir yıl sonra Paris'te öldü.
Jean-Marie Camille Guérin (22 Aralık 1872 - 9 Haziran 1961) Fransız veteriner, bakteriyolog ve immünologdur. Jean-Marie Camille Guérin, Albert Calmette ile birlikte, tüberküloza karşı bağışıklama sağlayan aşı olan Bacillus Calmette-Guérin'i (BCG) geliştirmiştir. Camille Guérin, Poitiers'de mütevazı bir ailede dünyaya geldi. Babası 1882'de (1918'de eşi gibi) tüberkülozdan öldü. 1892'den 1896'ya kadar Ecole Nationale Vétérinaire d'Alfort'ta veteriner hekimliği okudu, öğrenci iken patolog Edmond Nocard'ın (1850-1903) asistanı olarak çalıştı.
1897'de Institut Pasteur de Lille'de müdürü Fransız doktor, bakteriyolog ve immünolog Albert Calmette (1863–1933) ile çalışmaya başladı. Calmette serumunu (yılan ısırıklarına karşı panzehir) ve çiçek hastalığına karşı aşı hazırlamaktan sorumlu teknisyen olarak görevlendirildi. Tavşanları ara konakçı olarak kullanarak ikincisinin üretim tekniklerini önemli ölçüde geliştirdi ve bu aşıların kalan virülansını ölçmek için bir yöntem geliştirdi. Lille'de 1900'de Laboratuvar Başkanlığına terfi etti. Daha sonra 1905'ten 1915'e ve 1918'den 1928'e kadar kendini tüberküloza karşı bir aşı araştırmasına adadı. 1933'teki ölümüne kadar Calmette ile yakın ilişkisini sürdürdü.
1905 yılında, sığır tüberküloz basili Mycobacterium bovis'in, hastalığa neden olmadan hayvanları aşılayabildiğini keşfetti. Bundan sonra o ve Calmette, ardışık kültür nakilleri kullanarak Mycobacterium'un patojenik aktivitesini hafifletmek için yollar geliştirdiler. 1908'de, bir aşı üretmek için kullanılabilecek immünolojik olarak aktif bir preparatı başarıyla elde ettikten sonra, Calmette ile BCG olarak adlandırılan aşının sonuçlarını yayınladılar. Son olarak, 1921'de, BCG kültürünün 230 geçişinden sonra, insanlarda kullanılabilecek etkili bir aşı elde ettiler. 1928'de Paris Pasteur Enstitüsünde Tüberküloz Bölümü başkanı oldu.
1939'da "Comité National de Défense contre la Tuberculose" (Tüberküloza Karşı Ulusal Savunma Komitesi) başkan yardımcısı oldu. 1948'de Guérin, BCG ile ilgili Birinci Uluslararası Kongre'nin başkanıydı. Aynı zamanda Fransa Veteriner Akademisi Başkanı (1949) ve Tıp Akademisi Başkanı (1951) idi. 1955'te Fransız Bilimler Akademisi'nin Bilimsel Büyük Ödülünü aldı. 88 yaşında Paris'teki Hôpital Pasteur'de öldü.
Bacillus Calmette-Guérin (BCG) veya verem aşısı. Albert Calmette ve Camille Guérin isimli iki Fransız araştırmacı 1920'li yıllarda BCG aşısını, bovin (sığır) tipi tüberküloz basillerini, (Mycobacterium bovis) 13 senelik bir süre içerisinde safralı ve gliserinli patates üzerinde 230 defa kültürden kültüre aktararak ürettiler. Yapılan çalışmalarda, bu şekilde üretilen basillerin insanlarda tüberküloz hastalığı yapmadığı fakat tüberküloz basiline karşı insanlarda bir bağışıklık oluşturduğu bulundu. Bu şekilde virulansı azaltılmış, canlı fakat hastalık yapmadan bağışıklık kazandıran basile, basilin ve bulan araştırmacıların soy isimlerinin baş harfleri alınarak kısaca BCG ismi verilmiştir.
BCG aşısı, ısı ve ışığa çok dayanıksızdır. Deri içine (intradermal) uygulanır. Doğumdan itibaren uygulanabilir. Aşı, kanla ve lenfatik sistemle patojen basilin yayılmasını engeller. Bu sayede hayatı tehdit eden miliyer tüberküloz, tüberküloz menenjit gibi durumların ortaya çıkışını azaltır. Akciğer tüberkülozunu önlemede meta analizlerde %50 etkili bulunmuştur.
BCG aşısı, yan etkileri az olan bir aşıdır. Aşıdan sonra görülen komplikasyonlar daha çok aşının dozu, aşılama yeri ve derinliği, aşılanan kişinin yaşı ve bağışıklık sisteminin durumuyla ilgilidir. En sık görülen komplikasyonlar koltuk altı ve boyun lenfadenopatilerle, lokal apselerdir. Adenopatiler genellikle aşıdan 1-2 ay sonra meydana gelmektedir. Bir tedavi uygulamak gerekmez. Büyük lenfadenopatiler cerrahi ile blok olarak çıkarılabilir. Erken aşı reaksiyonu olarak aşıdan sonraki bir hafta içinde aşı yerinde akıntı,yara ve şişlik oluşur. Bu, çocuğun daha önce TB basili ile enfekte olduğunu gösterir. Bu nedenle üç aylıktan büyük çocuklara BCG aşısı yapmadan önce TCT (tüberküloz cilt testi) yapmak gereklidir.
© 2023 Nobel Tıp Kitabevleri