Theodor Maximilian Bilharz (23 Mart 1825 - 9 Mayıs 1862) Alman hekim ve parazitologdur. Sigmaringen, Hohenzollern-Sigmaringen'de ortaokula gitti. Entomolojiye erken bir ilgi duydu ve Freiburg im Breisgau'daki Albert-Ludwigs-Universität'ta iki yıl felsefe eğitimi gördü. Ardından Tübingen Üniversitesi'nde tıp okudu. 1847'de omurgasızların kanı üzerine yazdığı tezle tıp fakültesinin ödül yarışmasını kazandı. 1848'de patolog olarak Tübingen'den mezun oldu. 1848'de eyalet sınavını geçti ve Freiburg Üniversitesi'nde Patoloji Şefi olarak görev aldı.
1850'de eski öğretmeni Wilhelm Griesinger'e Mısır'a kadar eşlik etti ve Kahire'deki Kasr-el-Aini Tıp Okulu ve Kasr El Aini Hastanesinde ameliyat bölümünün ilk şefi oldu. Orada ayrıca iç hastalıkları bölümünde kıdemli danışman olarak görev yaptı. Ayrıca orduda albay rütbesiyle görev aldı. 1851'de, Mısırlı bir erkeğin ince bağırsağı içinde yaşayan cestode solucanı Hymenolepis nana'yı keşfetti. Ayrıca, 1851'de bir otopsi sırasında, üriner şistozomiyazın nedeni olan trematod solucanını keşfetti ve başlangıçta Distomum haematobium adını verdi. Daha sonra, emicilerden yalnızca birinin ağız boşluğu içerdiği kaydedildi ve 1856'da Heinrich Meckel von Hemsbach, organizmanın Bilharzia haematobium olarak yeniden adlandırılmasını önerdi. 1858'de Weinland, erkek solucanların morfolojisinden sonra Schistosoma (Yunanca: 'bölünmüş vücut') adını önerdi ve Schistosoma haematobium adı, Uluslararası Zoolojik İsimlendirme Komisyonu tarafından resmen kabul edildi. 1853'te Bilharz tıp bölümü başkanı oldu ve 1856'da Anatomi Profesörü olarak atandı. 1862'de, 37 yaşında Massawa'ya bir keşif gezisinden Kahire'ye döndükten sonra tifodan öldü.
Bilharziyasis (Schistosomiasis), Schistosoma haematobium adı verilen parazitik yassı kurtların neden olduğu bir hastalıktır. Afrika ve Orta Doğu'da bulunur. İnsanlarda en sık görülen paraziter enfeksiyon olan şistozomiyazisin başlıca etkenidir. İdrar yollarını enfekte ederek üriner şistozomiyazise neden olur. Mesane kanserinin tütün kullanımından sonra önde gelen nedenidir. Hastalıklara yumurtalar neden olur.
Erişkinler mesane etrafındaki venöz pleksuslarda bulunur ve salınan yumurtalar idrar kesesinin duvarına doğru ilerleyerek hematüriye ve mesanede fibrozise neden olur. Mesane kireçlenir ve üreterler ve böbrekler üzerinde hidronefroz olarak da bilinen artan basınç oluşur. Mesane histopatolojisi, yoğun eozinofil sızıntıları ile çevrili Schistosoma haematobium yumurtalarını gösterir.
Semptomlar karın ağrısı, ishal, kanlı dışkı veya idrarda kan içerir. Uzun süredir enfekte olanlar karaciğer hasarı, böbrek yetmezliği, kısırlık veya mesane kanseri yaşayabilir. Hastalık, parazitlerin bulaştığı tatlı su ile temas yoluyla bulaşır. Bu parazitler, enfekte tatlı su salyangozlarından salınır. Tanı, bir kişinin idrarında veya dışkısında parazit yumurtalarının bulunmasıyla konulur. Kanda hastalığa karşı antikor bulunmasıyla da doğrulanabilir.
© 2023 Nobel Tıp Kitabevleri