Bordetella Pertusis

Jules Jean Baptiste Vincent Bordet 13 Haziran 1870 - 6 Nisan 1961 tarihleri arasında yaşamış Belçikalı immünolog ve mikrobiyologdur. Bakteriyel cins Bordetella onun adını almıştır. Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, bağışıklık ile ilgili keşiflerinden dolayı 1919'da kendisine verilmiştir.

Bordet, Belçika'nın Soignies şehrinde doğdu. 1892'de "Brüksel Free Üniversitesi"nden Tıp Doktoru olarak mezun oldu. 1894'te Paris'teki Pasteur Enstitüsünde, beyaz kan hücreleri tarafından bakterilerin fagositozunu keşfeden Elie Metchnikoff'un laboratuvarında çalışmaya başladı.

1895'te Bordet, edinilmiş spesifik antikorun bakteriyolitik etkisinin, aleksin olarak adlandırdığı (ancak günümüzdeki adıyla kompleman) doğuştan gelen serum bileşenlerinin varlığıyla in vivo olarak önemli ölçüde arttığını keşfetti. Dört yıl sonra, 1899'da, yabancı kırmızı kan hücrelerinin bağışıklık serumuna maruz kaldıktan sonra parçalandığı veya eridiği, kompleman içeren benzer bir yıkıcı süreci tarif etti. 1900'de Brüksel'de Pasteur Enstitüsü'nü kurmak için Paris'ten ayrıldı, ancak komplemanın işlevini sağlayan mekanizmalar üzerinde yoğun bir şekilde çalışmaya devam etti. Bu çalışmalar, sifiliz için serolojik testlerin (özellikle Wassermann testi) geliştirilmesini sağlayan kompleman-fiksasyon test yöntemlerinin temelini oluşturdu. Aynı teknik günümüzde sayısız başka hastalık için serolojik testlerde kullanılmaktadır.

Octave Gengou ile 1906'da Bordetella pertussis'i saf kültürde izole etti ve boğmacanın nedeni olarak ortaya koydu. 1907'de Université Libre de Bruxelles'de Bakteriyoloji Profesörü oldu. Bordet, Felix d'Herelle tarafından keşfedilen bakteri öldüren "görünmez virüsler" olan adlandırılan bakteriyofajların var olmadığını ve bakterilerin bir otoliz işlemi kullanarak kendilerini yok ettiklerini düşünmekteydi. Bu teori, 1941'de Ruska'nın bakteriyofajların ilk elektron mikroskobu resimlerini yayınlamasıyla çöktü. Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, bağışıklık ile ilgili keşiflerinden dolayı 1919'da kendisine verildi. Bordet 1961'de öldü ve Brüksel'deki Ixelles Mezarlığı'na defnedildi.

Bordetella pertussis, Bordetella cinsinin Gram negatif, aerobik, patojenik, kapsüllü bir kokobasildir ve boğmacaya neden olan ajandır. B. bronchiseptica gibi B. pertussis de hareketlidir ve kamçı benzeri bir yapı gösterir. Virülans faktörleri arasında boğmaca toksini, adenilat siklaz toksini, filamentli hæmaglutinin, pertaktin, fimbria ve trakeal sitotoksin bulunur.

Bakteri havadaki damlacıklar tarafından yayılır; kuluçka süresi ortalama 7-10 gündür (6-20 gün arası). B. pertussis için bilinen tek rezervuar insanlardır. 4.086,186 baz çiftinden oluşan tam B. pertussis genomu 2003'te yayınlanmıştır. En yakın akrabası olan B. bronchiseptica ile karşılaştırıldığında, genom boyutu büyük ölçüde küçülmüştür. Bunun başlıca nedeni, bir konakçı türe (insan) adaptasyon ve bir konakçı vücudun dışında hayatta kalma yeteneğinin kaybıdır.