Tüm girdiler
AnatomiNefroloji·Sayfa 108

Bowman Kapsülü

William Bowman, 20 Temmuz 1816 - 29 Mart 1892 tarihleri arasında yaşamış İngiliz cerrah, histolog ve anatomisttir. İngiltere, Cheshire, Nantwich'de doğdu. Babası bankacı, amatör botanikçi ve jeolog idi. Bowman 1826 yılında Birmingham yakınlarındaki Hazelwood Okuluna gitti. Barut yüzünden maruz kaldığı bir çocukluk kazası sonrasında tıpla ilgilenmeye başladı. 1832 yılında Birmingham Genel Hastanesinde cerrah Joseph Hodgson yanında çalışmaya başladı. 1837 yılında cerrah olarak eğitimini ilerletmek için Birmingham'dan ayrıldı ve King's College London'a gitti. Burada fizyoloji profesörü olan Robert Bentley Todd'un yanında görev yaptı.

Çeşitli insan organlarını incelemek için mikroskoplar kullanarak yaptığı araştırmalarla tanınsa da yaşamı boyunca başarılı bir göz doktoru olarak meslek hayatını sürdürdü. İlk kayda değer çalışması, 1841'de Kraliyet Cemiyeti Üyesi seçilmesini sağlayan çizgili kasın yapısı üzerineydi. 25 yaşındayken, nefronun önemli bir bileşeni olan ve Bowman kapsülü olarak bilinen yapıyı tanımladı. Bulgularını 1842'de "Böbrek Malpighian Cisimciklerinin Yapısı ve Kullanımı Üzerine" makalesiyle Kraliyet Cemiyeti'ne sundu ve Kraliyet Madalyası aldı.

Robert Bentley Todd ile birlikte mikroskopi ve histoloji üzerine yaptıkları araştırmaları içeren beş ciltlik "İnsanın Fizyolojik Anatomisi ve Fizyolojisi" (1843-1856) ve "Anatomi ve Fizyoloji Siklopaedisi" (1852) adlı eserleri yayınladılar. Mikroskopları yaygın olarak kullanmaları anatomi ve fizyoloji çalışmalarında devrim yarattı. Bowman kapsülü dışında, adını alan diğer anatomik yapılar olarak koku mukazasında bulunan bezlere atfen "Bowman bezi" ve korneadaki ön sınırlayıcı membrana atfen "Bowman zarı" sayılmaktadır.

1844 yılında cerrahi eğitimini tamamladıktan sonra, Royal London Oftalmik Hastanesi'nde göz doktoru olarak çalıştı. 1851'de Hermann von Helmholtz tarafından icat edilen oftalmoskopun ilk kullananlardan biri oldu. 1848-1855 yılları arasında King's College'da ders verdi. 1880'de, daha sonra Kraliyet Oftalmologlar Koleji haline gelen 'Oftalmoloji Derneği'ni kurdu. 1884'te Kraliçe Victoria tarafından baronluk payesi verildi. 29 Mart 1892'de Joldwynds'ta öldü.

Bowman kapsülü, memeli böbreğindeki bir nefronun tübüler bileşeninin başlangıcında, idrar oluşturmak için kanın süzülmesinde ilk adımı gerçekleştiren fincan benzeri bir kesedir. Kese içinde bir glomerulus bulunur. Glomerulustaki kandan gelen sıvılar Bowman kapsülünde toplanır.

Kapsülün dışında iki "kutup" vardır: Vasküler kutup, afferent arteriyol ve efferent arteriyol bulunan taraftır. İdrar kutubu, proksimal kıvrımlı tübülün bulunduğu taraftır. Kapsülün içindeki katmanlar, dışarıdan içeriye doğru parietal tabaka, Bowman boşluğu, viseral tabaka ve filtrasyon bariyeridir.

Sayfa 108·Adını Tıbba Yazdıranlar·Prof. Dr. Akif Turhan Kürüm
Bu girdilerdeki içerikler Wikipedia başta olmak üzere kamuya açık kaynaklardan derlenmiş ve editöryal katkıyla sunulmuştur.

© 2023 Nobel Tıp Kitabevleri