Tüm girdiler
HastalıkEnfeksiyon·Sayfa 123

Bruselloz

David Bruce, 29 Mayıs 1855- 27 Kasım 1931 tarihleri arasında yaşamış Avustralya doğumlu İngiliz patolog ve mikrobiyologdur. Sonraları onuruna adının verildiği Malta ateşi hastalığını ve Afrika tripanosomiyazını (insanlarda uyku hastalığı) araştıran bir hekimdir. Daha sonra Trypanosoma brucei adında böcekler tarafından iletilen bir protozoon parazit keşfetmiştir. Ordu Tıbbi Servisi ve Kraliyet Ordusu Tıbbi Kolordusu'nda çalıştığı sırada bilimsel araştırmalarına en büyük destek veren kişi, birlikte otuzdan fazla makale yayınladığı mikrobiyolog karısı Mary Elizabeth Bruce'dur.

Bruce, Melbourne, Avustralya'da İskoç bir ailede doğdu. Tek çocuktu. Ailesiyle birlikte beş yaşında İskoçya'ya döndü. Stirling'deki 1 Victoria Meydanı'nda yaşıyorlardı. Stirling Lisesi'nde eğitim gördü ve 1869'da Manchester'da çalışmaya başladı. Ancak, geçirdiği zatürree hastalığı mesleki yaşamını yeniden değerlendirmeye zorladı. Zooloji okumaya karar verdi, ancak daha sonra 1876'da Edinburgh Üniversitesi'nde tıb okumaya başladı. 1881 yılında mezun oldu.

Karısı Mary ile tanıştığı ve evlendiği Surrey'de (1881–83) genel pratisyen hekim olarak kısa bir süre çalıştı. Hampshire'daki Ordu Tıp Okulu'na girdi. 1883 yılında askeri hekim olarak görev almaya hak kazandı ve 1919 yılına kadar kadar görev yaptığı Ordu Sağlık Hizmetleri'ne katıldı. İlk görev yeri Malta'nın Valletta şehriydi. Bruce, 1889'da Netley'deki Ordu Tıp Okulu'nda patoloji yardımcı doçenti olarak atandı ve orada beş yıl görev yaptı. 1894'te askeri saha hizmetine geri döndü ve Güney Afrika, Natal, Pietermaritzburg'a gönderildi. Zululand'daki sığır ve at hastalığı olayını araştırmakla görevlendirildi. 27 Ekim 1894'te o ve karısı, hastalığın en yaygın olduğu Ubombo Tepesi'ne taşındı. İkinci Boer Savaşı 1899'da patlak verdiğinde, eşiyle birlikte Ladysmith Kuşatması sırasında saha hastanesini yönetti. Savaş sırasında verdiği hizmet nedeniyle Teğmen-Albay'lığa terfi etti. 1899'da Bruce, Edinburgh Üniversitesi'nden Cameron Therapeutics Ödülü'nü aldı. 1900 yılında askeri kamplarda dizanteriyi araştıran ordu komisyonuna katıldı ve aynı zamanda Kraliyet Cemiyeti'nin uyku hastalığı araştırmasına eşlik etti. Bruce, 1902-1911 yılları arasında Ordu Tıbbi Hizmet Danışma Kurulu üyesi olarak görev yaptı. 1914'te Kraliyet Ordusu Tıp Koleji Komutanı oldu, 1919'da General olarak emekli oluncaya kadar görevde bulundu. Lister Enstitüsü'nün yönetim kurulunda görev aldı. Meslek hayatı boyunca yaklaşık otuz yedi makale yayınladı, bunlardan yaklaşık otuz tanesi karısı ile birlikte yazıldı. 1931'de eşinden dört gün sonra anma töreni sırasında öldü. Her ikisi de Londra'da yakıldı ve külleri, Stirling Kalesi'ne gömüldü. Çocukları yoktu.

Bruce'un Malta'daki hizmeti sırasında, İngiliz askerleri Malta ateşi olarak adlandırılan bir salgın yaşadı. 1886'da ateşe neden olan organizmayı Micrococcus melitensis (daha sonra Brucella melitensis olarak değiştirildi) olarak tanımlayan Malta Ateş Komisyonu'nu yönetti. Komisyon üyelerinden Themistocles Zammit, 1905 yılında basil taşıyıcısının keçi sütü olduğunu keşfetti. Bruce, Zammit tarafından yapılan deneylerin güvenilirliğine dair yaşadığı endişeler nedeniyle öneriye sıcak bakmadı. Sonunda, hastalığın pastörize edilmemiş keçi sütü ile ilgili olduğunu belirleyen sonuçları öğrendiğinde olayı Zammit'in katkılarını görmezden gelerek mevcut durumu kişiselleştirecek boyuta taşıdı. Belli bir dereceye kadar bunu başardı, çünkü ondan sonra hastalık bruselloz olarak yeniden adlandırıldı. Ancak Zammit'in hastalığın etyolojisi hakkındaki tesbitleri haklılığını teslim etti.

Güney Afrika'ya tayin edildiğinde Bruce, yerlilerin nagana olarak adlandırdığı sığır hastalıklarının patlak vermesini araştırmak için 1894'te Zululand'a gönderildi. 1903'te Afrikalı tripanosomiyazın ("uyku hastalığı") neden olan protozoonu ve tsetse sinek vektörünü tanımladı. Uyku hastalığının nedeni olan Trypanosoma brucei de onun adını almıştır.

Aslen bir hayvan hastalığı olan bruselloz insanlarda da görülen bir zoonoz hastalıktır. Duyarlı hayvanlara genellikle, enfekte hayvanlarla doğrudan temas yoluyla veya enfekte hayvanların akıntıları/atıkları ile çevresel yolla bulaşır. Atık yavrular, yavru zarları ve sıvıları, yavru atmış veya doğum yapmış enfekte bir hayvanın vaginal akıntılarının hepsi son derece fazla sayıda enfeksiyöz Brucella mikroorganizmalarını barındırır. Hayvanlar bu materyalleri ve Brucella etkeni ile bulaşık su ve gıdayı tüketerek enfekte olurlar. Süt, idrar, dışkı ve eklem sıvıları da bakterilerin yayılma kaynağıdır. İnsanlara, mikrop içeren veya pastorize veya sterilize edilmemiş süt ve süt ürünlerinden veya doğrudan hasta hayvanlara temas ile bulaşır. Özellikle Brucella abortus'tan ileri gelen atık materyalleri bulaşmada önemli rol oynar.

Brucella bakterileri karaciğer, lenf bezleri, salgı bezleri, dalak ve sinirlere yerleşir. Brusellozun kuluçka süresi genellikle 1-3 haftadır. Fakat nadir olarak birkaç ay aldığı da olmuştur. Diğer ateşli hastalıklara benzer belirtilere sahiptir. Ama özellikle kas ağrıları ve terleme çok daha yoğundur. Bazen titreme şeklinde gelen, çok yüksek olmayan ateşe neden olur. Halsizlik, iştahsızlık ve buna bağlı olarak da kilo kaybı görülür. Hastalığın süresi birkaç haftadan birkaç aya kadar değişiklik gösterir. Hastalığın ardından görülen patolojik değişimler fazlasıyla değişkenlik gösterir ve hastalığın ardından hepatit, artrit, spondilit, anemi, lökopeni, trombositopeni, menenjit, üveit, optik nörit ve endokardit gibi durumlar gelişebilir.

Sayfa 123·Adını Tıbba Yazdıranlar·Prof. Dr. Akif Turhan Kürüm
Bu girdilerdeki içerikler Wikipedia başta olmak üzere kamuya açık kaynaklardan derlenmiş ve editöryal katkıyla sunulmuştur.

© 2023 Nobel Tıp Kitabevleri