Fanconi Sendromu

Guido Fanconi (1 Ocak 1892 - 10 Ekim 1979) İsviçreli çocuk doktorudur. İsviçre'nin İtalyanca konuşulan bölgesi Grisons Kantonu'ndaki küçük bir köy olan Poschiavo'da doğdu. Fanconi modern pediatrinin kurucuları arasında sayılmaktadır. Ortaokul eğitimini Zürih'te aldı. 1911'de Lozan'da tıp eğitimine başladı. 1920 yılında Zürih Üniversitesi Kinderspital'e (Çocuk Hastanesi) girdi, burada bir yıllık ara hariç 45 yıl boyunca çalıştı.

Fanconi biyokimyanın klinik tıpta önemini özümseyen bir hekimdi. 1929'da Emil Feer'i pediatri profesörü ve Kinderspital'in başkanı olarak görevlendirdi. Fanconi'nin yönetimi altında çocuk hastanesi dünyanın en ünlü çocuk hastanelerinden biri haline geldi. 1927'de Fanconi anemisi olarak bilinen kısa boylu ve hiperpigmentasyonlu kalıtsal panmyelopatiyi tanımladı. 1934'te, pankreasın ilk kistik fibrozu vakaları, onun yönetimi altında yazılan bir tezde açıklandı. 1941'de İsviçre'de büyük bir poliomyelit salgını meydana geldi. Fanconi epidemiyolojisini analiz etti ve virüsün daha önce varsayıldığı gibi damlacık enfeksiyonu yoluyla bulaşmadığını, bunun yerine tifo ateşi gibi bir gastrointestinal yolu izlediğini buldu. Patofizyolojik bağlantıları anlaması, Down sendromunun trizomi 21'in keşfedilmesinden 20 yıl önce kromozomal bir anormallikten kaynaklandığını öngörmesiyle doruğa ulaştı. Böbrek fizyolojisine katkıları, Fanconi sendromuna adının verilmesine yol açtı. 1945'te, uluslararası üne sahip bir dergi haline gelen yeni bir pediatri dergisi olan Helvetica Paediatrica Acta kurdu. Fanconi 1965 yılında pediatri başkanlığından emekli oldu, ancak ölene kadar uygulamaya ve ders vermeye devam etti.

Fanconi, modern pediatri kurucularından biri ve klinik problemlerin araştırılmasında biyokimya ve fizyolojinin bilimsel metodolojisini uygulamada büyük bir yenilikçi olarak kabul edilmektedir. 1930'da Stockholm'deki 2. Uluslararası Pediatri Konferansı'na bir makale verdi ve burada akut diyare tedavisinde çiğ meyve kullanımını savundu. Bir tartışmacı ona deli olduğunu söyledi, ancak bu bir anti-ishal ajanı olarak pektinin geliştirilmesine yol açtı. Başlıca endişelerinden biri, dünyanın az gelişmiş ülkelerindeki çocukların sorunlarıydı.

Fanconi sendromu böbreğin proksimal renal tübüllerinde gelişen yetersiz reabsorbsiyon sonucu oluşur. Altta yatan çeşitli doğumsal veya edinsel hastalıklardan, toksisiteden (örneğin toksik ağır metallerden) veya ilaç yan etkilerinden kaynaklanabilir. Çeşitli küçük metabolizma moleküllerin (örneğin, glikoz, amino asitler, ürik asit, fosfat ve bikarbonat) tübüler sıvıdan yeniden emilmek yerine idrara geçmesine neden olur.

Fanconi sendromunun farklı formları, proksimal tübülün farklı işlevlerini etkileyebilir ve farklı komplikasyonlara neden olabilir. Bikarbonat kaybı, tip 2 veya proksimal renal tübüler asidoz ile sonuçlanır. Fosfat kaybı, kemik hastalıkları rikets ve osteomalaziye neden olur.

Fanconi anemisi (FA), DNA hasarına yanıtın bozulması sonucu gelişen nadir bir genetik hastalıktır. Çok nadir görülen bir hastalık olmasına rağmen, bu ve diğer kemik iliği yetmezliği sendromlarının incelenmesi, normal kemik iliği fonksiyonunun mekanizmalarının ve kanser gelişiminin bilimsel olarak anlaşılmasını sağlamıştır. Hastaların çoğunda kanser gelişir, çoğunlukla akut miyeloid lösemi ve %90'ında 40 yaşına kadar aplastik anemi gelişir. Yaklaşık %60-75'inde doğuştan kusurlar olarak genellikle kısa boy, ciltte, kollarda, kafada, gözlerde, böbreklerde ve kulaklarda gelişimsel yetersizlikler mevcuttur. Yaklaşık %75'i değişik derecelerde endokrin sorunlar içerir. FA, homolog rekombinasyon yoluyla DNA onarımından sorumlu bir protein kümesindeki genetik bir kusurun sonucudur.