Gram Boyama

Hans Christian Joachim Gram (13 Eylül 1853 - 14 Kasım 1938), Gram boyayı geliştirmesiyle tanınan Danimarkalı bakteriyologdur. Kopenhag Üniversitesi'nde okudu ve zoolog Japetus Steenstrup'un botanik asistanıydı. Bitkiler üzerine yaptığı çalışma ona farmakolojinin temellerini ve mikroskobun kullanımını tanıttı. Gram, tıp fakültesine 1878'de başladı ve 1883'te mezun oldu. 1878 ile 1885 arasında Avrupa'yı dolaştı.

1884 yılında Berlin'de, iki ana bakteri sınıfını ayırt etmek için bir yöntem geliştirdi. Gram boyama olarak bilinen bu teknik, tıbbi mikrobiyolojinin standart bir işlemi olmaya devam etmektedir. Bu çalışma Gram'a uluslararası bir ün kazandırdı. Boyama yöntemi daha sonra bakterilerin sınıflandırılmasında önemli bir rol oynadı. Gram mütevazı bir adamdı ve ilk yayınında, "yöntemin henüz çok kusurlu olduğunun ve mükemmel olmadığının farkında olmamam rağmen bu yöntemi yayınladım; ancak diğer araştırmacıların elinde daha yaralı olacağını umuyorum" demiştir.

Gram boyası, ilk olarak kristal morun (crystal violet), daha sonra buna zıt olarak safranin boyası kullanılmasıyla yapılır. Boyandığında mora dönen bakteriler 'Gram-pozitif' olarak adlandırılırken, zıt boyandıklarında kırmızıya dönen bakterilere 'Gram-negatif' denir.

Gram'ın ilk çalışması, insan kırmızı kan hücrelerinin incelenmesiyle ilgiliydi. Makrositlerin pernisiyöz aneminin özelliği olduğunu ilk fark edenler arasındaydı. 1891'de farmakoloji dersleri verdi ve daha sonra o yıl Kopenhag Üniversitesi'ne profesör olarak atandı. 1900 yılında tıp profesörü olmak için farmakoloji profesörlüğünden istifa etti. Profesörlüğü sırasında, Danimarka'da yaygın olarak kullanılan dört ciltlik klinik ders bilgilerini yayınladı. 1923'te Kopenhag Üniversitesi'nden emekli oldu ve 1938'de öldü.

Gram boyama, bakteri türlerini iki büyük gruba ayırmak ve sınıflandırmak için kullanılan bir boyama yöntemidir: gram pozitif bakteriler ve gram negatif bakteriler. Gram boyama, bakterileri hücre duvarlarının kimyasal ve fiziksel özelliklerine göre farklılaştırır. Gram pozitif hücreler, hücre duvarında birincil boya olan kristal menekşeyi tutan kalın bir peptidoglikan tabakasına sahiptir. Gram-negatif hücreler, kristal menekşenin etanol ilavesiyle yıkanmasına izin veren daha ince bir peptidoglikan tabakasına sahiptir. Genellikle safranin veya fuksin olarak kullanılan ters boyayla pembe veya kırmızı boyanırlar. Lugol'ün iyot çözeltisi, boyanın hücre zarı ile bağlarını güçlendirmek için her zaman kristal menekşe ilavesinden sonra eklenir. Gram boyama, bir bakteriyel organizmanın ön tanımlanmasında neredeyse her zaman ilk adımdır ancak hem klinik hem de araştırma ortamlarında tüm bakteriler bu teknikle kesin olarak sınıflandırılamaz.