Henderson-Hasselbach Denklemi

Lawrence Joseph Henderson (3 Haziran 1878, Lynn, Massachusetts - 10 Şubat 1942, Cambridge, Massachusetts) doktor, fizyolog, kimyager, biyolog, filozof ve sosyologdur. 20. yüzyılın başlarının önde gelen biyokimyacılarından biri oldu. Çalışması ile pH'ı asitlik ölçüsü olarak hesaplamak için kullanılan Henderson-Hasselbalch denklemine katkıda bulundu. 1898'de Harvard Koleji'nden ve 1902'de Harvard Tıp Fakültesi'nden mezun oldu ve yüksek lisans derecesini (Tıp Doktoru) aldı. Ardından, Franz Hofmeister'in fizyoloji laboratuvarında ileri bilimsel eğitim gördü. Strasbourg Üniversitesi'nde kimyasal araştırma çalışmalarında iki yıl geçirdi. Harvard Üniversitesi, Cambridge, Massachusetts'te biyolojik kimya profesörü ve daha sonra kimya profesörü oldu. Ayrıca Harvard Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından felsefe ve sosyoloji ile tanıştırıldı. Harvard Business School ve Harvard Tıp Fakültesi'nin desteğiyle yorgunluk üzerine fizyolojik ve sosyolojik araştırmalar yapmak için Harvard Yorgunluk Laboratuvarı başta olmak üzere Harvard'da bazı enstitüler kurdu. Bu kurumların yöneticiliğini yaptı. 1924-1025 yılları arasında Bilim Tarihi Derneği'nin ilk başkanı olarak görev aldı.

Henderson, asit baz düzenlemesini (1906–19220) araştırdı. Asit-baz dengesinin solunum, akciğer, kırmızı kan hücreleri ve böbreklerle karmaşık koordinasyon içinde kanın tampon sistemleri tarafından düzenlendiğini buldu. 1908'de, karbonik asidin bir tampon çözelti olarak kullanımını tanımlamak için Henderson denklemini yazdı. Karl Albert Hasselbalch daha sonra denklemi logaritmik terimlerle ifade ederek Henderson-Hasselbalch denklemini oluşturdu. Ayrıca 1920-1932 yılları arasında kan gazı taşınmasını ve kanın genel fizyolojisini fiziko-kimyasal sistem olarak tanımladı. Maurice H d'Ocagne'nin yardımıyla yeni grafikler, nomogramlar icat etti ve inşa etti. Nomogramları fizyoloji ve biyolojiye de dahil etti. Çeşitli faktörlerin sonuç olarak ortaya çıkan karşılıklı ilişkilerini "Blood" adlı kitabında yüzden fazla nomogramda gösterdi.

1913'te Henderson, evrendeki ince ayar kavramlarını keşfeden ilk kitaplardan biri olan "The Fitness of the Environment"'ı yazdı. Henderson, kitabında canlılar açısından suyun ve çevrenin önemini tartışıyor ve yaşamın, özellikle suyun yaygınlığı ve özellikleri açısından, tamamen Dünya'daki çok özel çevresel koşullara bağlı olduğuna dikkat çekiyordu. The Fitness of the Environment (1913) adlı kitabında maddenin özelliklerini ve kozmik evrimin gidişatını canlının yapısı ve faaliyetleriyle yakından ilgili gördüğünü yazdı. "Hem kozmik hem de organik tüm evrim süreci birdir ve biyolog şimdi haklı olarak evreni özünde biyomerkezci olarak kabul edebilir" şeklinde bir görüşe vardı.

Bir sosyolog olarak (1932–42), fizyolojik düzenlemenin işlevselliğini, sosyal sistemler kavramına dayanarak sosyal davranış fenomenine uyguladı. Sosyal sistemleri Vilfredo Pareto'nun sosyolojisinin yardımıyla tanımladı. Ancak, Pareto'nun aksine Henderson, sosyal sistemler kavramını, rollerde veya rol setlerinde hareket eden iki veya daha fazla kişi arasındaki etkileşimlerde iletilen anlamları inceleyen tüm disiplinlere uyguladı. Henderson, sosyoloji veya psikolojide öncü olan birçok Harvard sosyoloğunu, özellikle Talcott Parsons, George C. Homans, Robert K. Merton ve Elton Mayo'yu etkiledi. Henderson, Pitirim Sorokin'in muhalefetine rağmen Talcott Parsons'ın Harvard'daki kariyerini ilerletmede etkili oldu. Ayrıca Parsons'ın "Talcott Parsons The Structure of Social Action"ın ham metin üzerinde çalıştığı sırada metodolojik bölümlerini Parsons ile yoğun bir şekilde tartışmıştır.

Henderson'ın araştırmalarının başlangıcı ve tamamlanması filozof kişiliği altında gerçekleşmiştir. İlgi alanlarının çeşitliliğine rağmen, çalışmaları geçmişe bakıldığında temel bir bütünlük sergilemektedir. Meslek yaşamı büyük ölçüde organizmanın, evrenin ve toplumun organizasyonunun incelenmesine adanmıştır.

Karl Albert Hasselbalch (1 Kasım 1874, Aastrup - 19 Eylül 1962) Danimarkalı hekim ve kimyagerdir. Hjørring yakınlarındaki Åstrup'ta doğdu. Tıpta pH ölçümünün kullanılmasında öncüydü. Kanın oksijene olan afinitesinin karbondioksit konsantrasyonuna nasıl bağlı olduğunu belirledi. Ayrıca kanın pH'ını ilk belirleyen oydu. 1916'da Lawrence Joseph Henderson'ın 1908 yılında oluşturduğu denklemini, şu anda Henderson-Hasselbalch denklemi olarak bilinen logaritmik biçime dönüştürdü.

Henderson-Hasselbach denklemi, kimya ve biyokimyada bir tampon sisteminin denge halinde bulunduğu bir çözeltinin pH'ı, Henderson-Hasselbalch denklemi diye de bilinen tampon eşitliği ile hesaplanır. Asidin asit ayrışma sabiti Ka'nın sayısal değeri bilinir veya varsayılır. pH, asit, HA ve onun eşlenik bazının, A− tuzunun, HA'nın konsantrasyonlarının verilen değerleri için hesaplanır; örneğin çözelti asetik asit ve sodyum asetat içerebilir. p, İngilizce power kelimesinin ilk harfi olarak kullanılmıştır. pH, hidrojen iyonunun gücü anlamında kullanılmaktadır.