Moritz Kaposi (23 Ekim 1837, Kaposvár, Macaristan - 6 Mart 1902, Viyana, Avusturya-Macaristan), adını alan cilt tümörünü tanımlayan Macar doktor ve dermatologdur. Yahudi kökenli olup ilk soyadı Kohn idi, ancak Katolikliği seçtikten birkaç yıl sonra 1871'de doğduğu kasabanın adını alarak Kaposi olarak değiştirdi. Bunun değişikliğin arkasında çeşitli söylentiler bulunsa da kendisi meslektaşlarına, Viyana fakültesinde aynı soyadını taşıyan beş doktorla olan karışıklığı önlemek için adını değiştirdiği yönündeki ifadesidir.
1855 yılında, Viyana Üniversitesi'nde tıp okumaya başladı ve 1861'de doktora yaptı. 1875'te Viyana Üniversitesi'ne profesör olarak atanan Kaposi, 1881'de Viyana Genel Hastanesi yönetim kurulu üyesi ve cilt hastalıkları kliniği direktörü oldu. Danışman hocası Ferdinand Ritter von Hebra ile birlikte 1878'de "Lehrbuch der Hautkrankheiten" (Cilt Hastalıkları Ders Kitabı) kitabını yazdı. Dermatoloji tarihinin en önemli kitaplarından biri haline gelen ve 1880'de yayınlanan "Pratisyen Hekimler ve Öğrenciler için Derslerde Cilt Hastalıklarının Patolojisi ve Tedavisi" adlı kitap aynı zamanda birkaç dile de çevrildi.
Ayrıca xeroderma pigmentosum'un tanımını yapmıştır. Diğer hastalıkların yanı sıra, Lichen scrofolosorum ve Lupus eritematozus'u ilk olarak incelemiştir. Toplamda kitap ve makale olmak üzere 150'den fazla yayın yapmıştır. Dermatolojik hastalıkların tanısında patolojik incelemenin kullanımını arttırma konusunda öncülerden biridir. Adı, 1872'de, beş yaşlı erkek hastada keşfettiği ve başlangıçta "idiyopatik multipl pigmentli sarkom" olarak adlandırdığı bir deri kanseri olan Kaposi sarkomunu ilk kez tanımlamasıyla tıp tarihine girdi. Bir asırdan fazla bir süre sonra, bu hastalığın New York City, San Francisco ve Amerika Birleşik Devletleri'nin diğer kıyı şehirlerindeki genç eşcinsel erkeklerde ortaya çıkması, şimdi AIDS olarak adlandırılan yeni bir hastalığın ortaya çıktığının ilk göstergelerinden biriydi. Kaposi sarkomu, 1993 yılında keşfedilen Kaposi sarkomu ile ilişkili herpes virüsü veya KSHV adlı bir virüsün neden olduğu bir tümördür. Kaposi sarkomu şu anda Sahra altı Afrika'nın bazı bölgelerinde en sık rapor edilen kanserdir.
İnsan herpes virüsü 8 (HHV8) olarak da bilinen Kaposi sarkomu herpes virüsünün (KSHV) neden olduğu bir damar tümörüdür. KSHV, lenfomalara ve lenfoproliferatif hastalıklara neden olan bir gamma-herpesvirus'tür. KSHV, öteki herpesvirus'lar gibi gizlenebilen ve bağışıklık sistemindeki aksamayla birlikte etkisini gösteren bir virüsdür. Başlangıç aşamasındaki lezyonlardaki hücrelerin küçük bir bölümü KSHV ile enfektedir. Enfekte hücre sayısı arttıkça tümör de bir sonraki aşamaya geçer. Tam olgunlaşmış bir tümörü oluşturan hücreleri çok büyük bölümü virüsle enfektedir. Başlangıç aşamasındaki genç tümörler, pembe-kırmızı-mor tonlarında leke, hafif bir kabarıklık ya da kitle yaparlar. Kitleler tek ya da çok sayıda olabilir. Mikroskopla yapılan incelemelerde, endotel hücreleriyle döşeli, farklı çaplarda ve düzensiz kıvrımlar yapan damar kesitleri ve bunlar arasında hemosiderin, yangı hücreleri (makrofaj, lenfosit, plazma hücresi) vardır; bu yapısıyla granülasyon dokusunu anımsatır. Zamanla gelişen tümörde kitlenin belirginleştiği ve yüzeyde kabarıklık oluşturduğu izlenir ve ucunda karakteristik viyolaöz plaklar.
© 2023 Nobel Tıp Kitabevleri