Tüm girdiler
Araç / TeknikDahiliye·Sayfa 488

Laennec Stetoskop

René-Théophile-Hyacinthe Laennec (17 Şubat 1781 - 13 Ağustos 1826) Fransız doktor ve müzisyendir. Kendi tahta flütlerini oyma becerisi, Hôpital Necker'da çalışırken, 1816'da stetoskopu icat etmesine ve çeşitli göğüs hastalıklarının teşhisinde kullanımına öncülük etti. 1822'de Collège de France'da öğretim üyesi ve 1823'te tıp profesörü oldu. Hôpital de la Charité'de tıp kliniği başkanı ve Collège de France'da profesör olarak çalıştı. 1826'da 45 yaşında tüberkülozdan öldü.

Laennec, Quimper'de (Brittany) doğdu. Annesi beş yaşındayken tüberkülozdan öldü. Rahip olan büyük amcasının yanına gönderildi. Çocukluğu sık ateşlenmelerle seyreden hastalıkla geçti. Astım olduğu düşünülüyordu. On iki yaşında, diğer amcası Guillaime-François Laennec'in yanına gitti. Amcası Nantes'de üniversitede tıp fakültesinde çalışıyordu. Laennec yetenekli bir öğrenciydi. İngilizce ve Almanca öğrendi ve tıp eğitimine amcasının yönetimi altında başladı.

Avukat olan babası doktor olmasını istemiyordu. René bunun üzerine ayrıldı ve daha sonra uzun yurtiçi geziler yaptı, eğlendi, Yunanca öğrendi, şiir yazdı. Ancak, 18 yaşındayken tekrar tıp okumaya başladı. Laennec, Paris Üniversitesi'nde Dupuytren ve Jean-Nicolas Corvisart-Desmarets de dahil olmak üzere birçok ünlü hekim altında eğitim gördü. Orada sesi teşhis yardımcısı olarak kullanmak üzere eğitildi. Corvisart Fransız Devrimi sırasında perküsyonun yeniden eğitime dahil edilmesini savunmaktaydı. René Laennec, Ağustos 1819'da yayınlanan klasik tez "De l'Auscultation Médiate"'i yazdı. Önsöz'de şöyle diyordu: "1816 yılında aşırı şişman bir kadında perküsyon ve palpasyon uygulanmasının zor olduğu bir muayene yaptım. O esnada müzikle ilgilendiğimden akustikte basit ve iyi bilinen bir gerçeği hatırladım. Bir tahta parçasının ucundaki iğnenin cızırtısını nasıl diğer ucuna kulağımızı koyduğumuzda büyük farklılığı işitiyorsak burada da neden olmasın dedim. Hemen bu fikir üzerine bir parça kağıdı bir silindire sardım ve bir ucunu kulağıma diğer ucunu kadının kalb bölgesine koydum. Böylece kalbin hareketini kulağımı kalp bölgesi üzerine uyguladığımdan çok daha net ve farklı bir şekilde algılayabildiğimi gördüm".

Laennec, yeni stetoskopun, özellikle hastanın aşırı kilolu olması durumunda, kulağı göğsün üzerine yerleştirmek için kullanılan normal yöntemden daha üstün olduğunu keşfetti. Steteskop ayrıca kulağı bir kadının göğsüne yerleştirmenin oluşturduğu utanmayı da ortadan kaldırdı. Laennec'in okul çocuklarının uzun, içi boş çubuklarla oynadığını gördüğü söyleniyor. Çocuklar bir ucunda pim olan diğer ucuna kulaklarını dayayarak oynadıkları çubuğun sürtünmesiyle çıkan cızırtıyı daha güçlü ve yüksek sesle duyuyorlardı. Bir flütçü olarak yeteneği de ona bu konuda ilham vermiş olabilir.

Klinik çalışmalarında kullandığı bu alet göğüs hastalarını yatak başından otopsi masasına kadar takip etmesini sağladı. Bu da yeni bir invaziv olmayan tanı aracına öncülük etti. Laennec, doktorların fizik muayeneler ve teşhisler sırasında günlük olarak kullandıkları rales, rhonchi, crepitance ve egophony terimlerini sınıflandıran ve tartışan ilk kişi oldu. Laënnec, stetoskop ile ilgili bulgularını ve araştırmalarını Paris'teki Bilimler Akademisi'ne sundu ve 1819'da başyapıtı "De L'auscultation médiate ou Traité du du Diagnostic des Maladies des Poumon et du Coeur" ("Aracılı Oskültasyon veya Akciğer ve Kalp Hastalıklarının Teşhisi Üzerine Bir İnceleme"), iki ciltte yayınladı.

Laennec, enstrümanı, Yunanca [stethos] (göğüs) ve [skopos] (muayene) kelimelerinden türeterek stetoskop olarak adlandırdı. "De l'Auscultation Médiate", 1820'lerin başında Fransa, İngiltere, İtalya ve Almanya'da tercüme edilip dağıtıldığında, steteskop hızla kullanıma girdi. Bununla birlikte, tüm doktorlar yeni stetoskopu kolayca benimsiyemediler. Amerikan Kalp Derneği'nin kurucusu L. L. Connor (1866–1950) bile kulak oskültasyonu için hala kulağını göğüs duvarına yerleştirmek üzere ipek bir mendil taşıyordu. Laennec sık sık stetoskopa "silindir" diyordu ve ölmeden önce yeğenine kendi stetoskobunu "hayatımın en büyük mirası" diye nitelendirmişti. İki kulaklıklı modern binaural stetoskop 1851'de İrlanda'dan Arthur Leared tarafından icat edildi. George Cammann, o zamandan beri standart haline gelen enstrümanın tasarımını 1852'de ticari üretim için geliştirdi.

Laennec, Peritonit ve siroz anlayışını geliştirdi. Siroz hastalığı bilinmesine rağmen, Laennec, hastalığın karakteristik sarımsı kahverengi nodüllerine atıfta bulunan Yunanca kelimeyi (kirrhos, sarımsı kahverengi) kullanarak siroz adını verdi. Melanoma terimini ve melanomun akciğer metastazlarını tanımladı. 1804 yılında, tıp öğrencisi iken, melanom üzerine ilk ders veren kişiydi. Bu ders daha sonra 1805'te yayınlandı. Laennec gerekli "siyah" renk için Yunancadan (mela, melan) türettiği 'melanoz' terimini kullandı. Ancak, yıllar boyunca, Laennec ve Dupuytren arasında atışmalar oldu. Dupuytren bu alandaki çalışmalarından ve keşfindeki ilişkinden bahsedilmemesinden hoşnut değildi. Ayrıca tüberküloz üzerine eğildi. Tesadüfen, yeğeni Mériadec Laennec'in, Laennec'in stetoskopunu kullanarak Laennec'te tüberküloz olduğunu teşhis ettiği söylenir. Laennec, Phthisis pulmonalis gibi göğüs hastalıklarına ve Pectoriloqy gibi teşhislere odaklanarak Göğüs Hastalığı Üzerine Bir İnceleme yazdı. Phthisis pulmonalis'in semptomlarını ve vücudun hangi kısımlarını etkilediğini tartıştı.

Stetoskop, vücut içinde oluşan sesleri dinlemek için kullanılan tıbbi bir cihazdır. Stetoskop genelde üç ana kısımdan meydana gelir; diyafram, tüp (elastik boru şeklinde) ve kulaklık. Basit bir mantıkla çalışan stetoskop, bir nevi mekanik yükselticidir. Stetoskopla kalbin atışı, kalp kapak sesleri, akciğer sesleri, bağırsaklarda ve midede ortaya çıkan sesler, nabız, kan basıncının ölçülmesi amacıyla kullanılır. Stetoskop ile vücuttaki sesleri dinleme işine oskültasyon (auscultation) denir. Yunanca bir kelime olan stetoskop; stetos (göğüs) ve skopein (bakmak) kelimelerinin birleşmesinden oluşur.

Sayfa 488·Adını Tıbba Yazdıranlar·Prof. Dr. Akif Turhan Kürüm
Bu girdilerdeki içerikler Wikipedia başta olmak üzere kamuya açık kaynaklardan derlenmiş ve editöryal katkıyla sunulmuştur.

© 2023 Nobel Tıp Kitabevleri