William Boog Leishman (6 Kasım 1865-2 Haziran 1926) İskoç patolog ve İngiliz Ordusu tıbbi görevlisiydi. 1923-1926 yılları arasında Ordu Sağlık Hizmetleri Genel Direktörü olarak çalıştı. Glasgow'da doğdu ve Westminster Okulu ve Glasgow Üniversitesi'ne gitti. Kraliyet Ordusu Tıbbi Kolordu'sunda görev yaptı. Hindistan'da görev yaptığı sırada enterik ateş ve kala-azar üzerine araştırmada bulundu. İngiltere'ye döndü ve 1897'de Netley'deki Victoria Hastanesi'nde görevlendirildi. 1900'de Ordu Tıp Okulu'nda Patoloji Yardımcı Doçenti oldu ve sıtma ve diğer parazitler için kan boyama yöntemi tanımladı. Metilen mavisi ve eozin bileşiği kullanarak Romanowsky yönteminin değişikliği ve basitleştirmesiyle Leishman boyası denilen bir boya oluşturdu.
1901'de, kala azardan (şimdi "visseral leishmaniasis" olarak adlandırılan) ölen bir hastadan alınan bir dalağın patolojik örneklerini incelerken, oval cisimleri gözlemledi ve 1903'te kendi adına yayınladı. Charles Donavan'da Hint Tıbbi servisinde iken bağımsız olarak o da aynı cisimcikleri diğer kala azar hastalarında bulmuştu. Bu cisimler ve şimdi Leishman – Donovan cisimleri olarak bilinmektedir ve kala azar'a neden olan protozoon olarak kabul edilirler (Leishmania donovani).
Leishman ayrıca Afrika kene ateşine neden olan Spirochaeta duttoni'nin yaşam döngüsünün aydınlatılmasına yardımcı oldu. Almroth Wright ile etkili bir tifo aşılamasının geliştirilmesine yardımcı oldu. 1911-1912 yılları arasında Kraliyet Tropikal Tıp ve Hijyen Derneği'nin başkanlığını yaptı.
Charles Donovan (19 Eylül 1863 - 29 Ekim 1951), Hindistan Sağlık Hizmetinde görevli İrlandalı doktordur. Viseral leishmaniasis'in etkeni olarak Leishmania donovani'yi ve Donovanosis'in etkeni olarak da Klebsiella granulomatis'i keşfetmiştir.
Ailenin dokuz çocuğunun en büyüğüydü. Kalküta'da Bengal'de (şimdi Batı Bengal), Hindistan'da doğdu. İrlandalı bir yargıç olan babası, Hindistan Kamu Hizmetinde çalışıyordu. Dehra Dun ve Mussoorie'deki ilkokullara gitti. 1879'da on üç yaşındayken, büyükbabası Rev Charles Donovan ile birlikte yaşamak üzere İrlanda'nın Cork City'sine gönderildi. Eğitimine devam etti ve Queen's College, Cork'a girdi. Daha sonra Dublin'deki Trinity College'da tıp okudu. 1889'da İrlanda Kraliyet Üniversitesi'nden MD derecesi aldı. Hint Tıp Hizmetine katıldı. Burma'da Mandalay, Hindistan, Afganistan'da Royapuram ve Mangalore ve son olarak hizmetinin geri kalanını geçirdiği Madras'a (şimdi Chennai) yapılan İngiliz seferlerine katıldı. 1898'den 1919'da emekli olana kadar Madras Tıp Koleji'nde profesördü.
1857 yılında Hindistan'da viseral leishmanis (Hint dilinde kala-azar olarak adlandırılan) adı verilen ölümcül bir bulaşıcı hastalık yaygındı. İlk salgın 1870'de Assam'dan İngiliz sağlık görevlileri tarafından bildirildi. 1900'de William Boog Leishman, Batı Bengal'deki Dum Dum'da konuşlanmış ve İngiltere'nin Netley kentindeki Ordu Tıp Okulu'nda ölen bir İngiliz askerine ait tek hücreli paraziti ilk olarak keşfetti. Ancak paraziti, Afrika ve Güney Amerika'da zaten bilinen tek hücreli parazitler olan dejenere tripanozomlar sanmıştı. 1903'te Leishman, keşfini 11 Mayıs'ta çıkan British Medical Journal'da yayınladı. "Hindistan'da tripanozomiyaz görülme olasılığı üzerine" başlığını taşıyordu. 17 Haziran 1903'te Donovan, Devlet Hastanesine kaldırılan enfekte genç bir çocuğun dalak dokusunda ve kanında parazitleri (o zamanlar "Leishman cesetleri" olarak biliniyordu) buldu. Donovan, Leishman cesetlerini kala-azar'ın etken maddeleri olarak tanımladı. O zamanlar hastalığın kinin dirençli bir sıtma olduğuna inanılıyordu. 11 Temmuz 1903'te çıkan aynı dergide (Leishman'ınkiyle aynı başlığı kullanarak) Leishman'ınkiyle ilgili olarak keşfinin bir yorumunu yazdı. Kısa süre sonra, bu tür anıtsal keşfin kime atfedileceği konusunda bir tartışma çıktı. Donovan, slaytlarından bazılarını Liverpool'da bulunan Ronald Ross'a ve Paris'teki Pasteur Enstitüsü'nden Alphonse Laveran'a gönderdi. Laveran ve meslektaşı Félix Mesnil, protozoonları (ve yine de yanlış bir şekilde) Piroplazmida üyeleri olarak tanımladılar ve bilimsel olarak Piroplasma donovanii adını verdiler. Keşifteki öncelik çatışmasını çözen ve türleri yeni Leishmania cinsinin üyesi olarak doğru bir şekilde tanımlayan Ross oldu. Güncel kullanımdaki "Leishman-Donovan cisimleri" adını ve ardından geçerli iki terimli Leishmania donovani'yi verdi, böylece iki rakibin hakkını eşitlemiş oldu. Ancak uzlaşma, Donovan'ın adını hala kaldırmak isteyen İngilizler tarafından benimsenmedi. Donovan'ın L. donovani'nin biyolojisi üzerine devam eden çalışmaları, onu kala-azar konusunda önde gelen otorite haline getirdi.
Leishmania donovani Leishmaniasise neden olan bir hemoflagellat kinetoplastid grubu olan Leishmania cinsine ait bir hücre içi parazit türüdür. Visseral leishmaniasis'in en şiddetli formu olan kala-azardan sorumlu bir insan kan parazitidir. Dalak, karaciğer ve kemik iliği dahil mononükleer fagosit sistemini enfekte eder. Enfeksiyon, Eski Dünya'da Phlebotomus ve Yeni Dünya'da Lutzomyia cinsine ait tatarcık sineği türleri tarafından bulaştırılır.
© 2023 Nobel Tıp Kitabevleri