Tüm girdiler
HastalıkOrtopedi·Sayfa 673

Pott Hastalığı

Percivall Pott (6 Ocak 1714 Londra - 22 Aralık 1788) ortopedinin kurucularından İngiliz cerrah ve çevresel kanserojenlerin kansere neden olabileceğini gösteren ilk bilim adamıdır. Çıraklığını St Bartholomew Hastanesinde asistan cerrah olan Edward Nourse ile yaptı. 1736'da Berberler Şirketi'ne (Barbers' Company) kabul edildi ve hekimlik uygulaması için yetki aldı. 1744'te St Bartholomew'in asistanı ve 1749'dan 1787'ye kadar cerrahı oldu.

Zamanının İngiltere'deki ilk cerrahı olarak, öğrencisi John Hunter'ı bile pratik açıdan geride bırakan Pott, tıbbi işlemlerde çeşitli önemli yenilikleri tanıttı ve yakıcı maddelerin kullanımını ve dağlamayı ortadan kaldırmak için çok gayret gösterdi.

1756'da Pott, atından düştükten sonra bacağını kırdı. Yaralanmasının daha sonra Pott'un kırığı olarak bilinen kırıkla aynı olduğu varsayılsa da gerçekte Pott'un kırık bacağı tibianın çok daha ciddi bir bileşik kırığıydı. Pott hizmetçisini marongozhaneye göndererek bir kapı almasını istedi. Kendisini onun üzerine yerleştirerek eve döndü. Cerrahlar yarayı temizlediler ve amputasyonu söz konusu oldu ancak Pott razı gelmedi ve sonrasında tamemen iyileşti. 1769'da, Kırıklar ve Çıkıklar Üzerine birkaç bildiri yayınladı. Kitap Fransızca ve İtalyanca'ya çevrildi ve İngiltere ve Fransa'da geniş kapsamlı bir etki oluşturdu. Adı, tıp yıllıklarına omurganın artritik tüberkülozunu (Pott hastalığı) tanımlamasıyla geçti. "Alt Uzuvlarda Bu Tür Felç Üzerine Düşünceler" adlı makalesinde mükemmel bir klinik açıklama yaptı. Diğer yazıları arasında en dikkat çekici olanları, "Kopma Üzerine Bir İnceleme" ve "Chirurgical Observations"dır.

1775 yılında Pott, baca taramalarında kurum maruziyeti ve yüksek skrotal kanser insidansı (daha sonra bir tür yassı hücreli karsinom olarak tanımlanmıştır) arasında bir ilişki buldu. Daha sonra Pott'ın araştırması nedeniyle baca temizleyicisi karsinomu olarak adlandırılan bu olağandışı hastalık, kanser ve meslek ilişkisi açısından ilk bağlantıydı. Pott, maligniteyi çevresel bir kanserojen maddeyle ilişkilendiren ilk kişi oldu ve baca kurumunu cilde doğrudan temas eden bir kanserojen olarak ima etti. Çalışmaları 1788 Baca Süpürgeleri Yasası'na yol açtı. Kömür katranının cilde sürüldüğü son hayvan çalışmaları, Pott'un ilk belirlediği işlemle, duman ve baca kurumunda yüksek konsantrasyonlarda ortaya çıkan kanıtlanmış ilk kimyasal kanserojen benzo (a)piren'in rolünü gösterdi. Pott'un erken araştırmaları böylece epidemiyoloji bilimine ve 1788 Baca Süpürgeleri Yasasının çıkmasına katkıda bulundu. Pott'un baca temizleyicisi kanserinden sorumlu olan aynı kimyasalın, sigara dumanının neden olduğu çeşitli kanserlerde birincil şüpheli olduğu günümüzde kanıtlanmıştır.

Percivall Pott'un özel hayatı hakkında çok az şey bilinmesine rağmen, Pott düzenli bir yaşantıya, mükemmel bir karaktere ve arketipik bir İngiliz cerrahının özelliklerine sahip olarak tanımlanmaktadır. Pott'un yaşam düzeyinin, cerrahların toplumsal konumlarındaki yükselişine katkıda bulunduğuna inanılmaktadır.

Percivall Pott'un hastalarına olan bağlılığı ve bakım özeni Pott'a yüksek övgü ve şöhret kazandırdı. Genellikle öğrencisi John Hunter ile birlikte 18. yüzyılın en büyük iki cerrahından biri olarak kabul edilir. 1786'da Edinburgh Kraliyet Cerrahlar Koleji'nin ilk Onursal Üyesi olarak seçildi. Kısa süre sonra 1787'de emekli oldu ve St. Bartholomew Hastanesi Yöneticisi seçildi.

Pott hastalığı, genellikle akciğerlerden olmak üzere diğer bölgelerden hematojen yayılmaya bağlı olarak gelişen omurga tüberkülozudur. Omurganın alt torasik ve üst bel omurları en çok etkilenir. İntervertebral eklemlerde bir tür tüberküloz artritine neden olur. Enfeksiyon, bitişik iki omurdan omurlararası disk alanına yayılabilir. Yalnızca bir omur etkilenmişse, disk normaldir, ancak ikisi de etkilenmişlerse avasküler olan disk besin alamaz ve çöker. Vakumlu nekroz adı verilen bir süreçte, disk dokusu ölür, bu da vertebral daralmaya ve sonunda vertebral çöküşe ve omurga hasarına yol açar. Lomber omurlardan psoas kasına yayılarak psoas apsesine neden olur.

Sayfa 673·Adını Tıbba Yazdıranlar·Prof. Dr. Akif Turhan Kürüm
Bu girdilerdeki içerikler Wikipedia başta olmak üzere kamuya açık kaynaklardan derlenmiş ve editöryal katkıyla sunulmuştur.

© 2023 Nobel Tıp Kitabevleri