Martin Heinrich Rathke (25 Ağustos 1793, Danzig - 3 Eylül 1860, Königsberg) Alman embriyolog ve anatomisttir. Karl Ernst von Baer ve Christian Heinrich Pander ile birlikte, modern embriyolojinin kurucularından biri olarak kabul edilmektedir.
Göttingen Üniversitesi'nde tıp ve doğa tarihi okudu. Berlin'de tıp doktorasını aldı. 1828'de Dorpat Üniversitesi'nde fizyoloji, patoloji ve göstergebilim profesörü seçildi. 1832-1833'de Finlandiya ve Kırım'a araştırma gezileri gerçekleştirdi. Rathke, 1835'ten 1860'a kadar Königsberg'de zooloji ve anatomi profesörü olarak görev yaptı. 1839'da Königsberg'de yaşarken İskandinavya'ya gitti ve burada deniz organizmaları üzerine çalışmalar yaptı.
Deniz organizmalarını ve cinsel organların embriyonik gelişimini inceledi. Memelilerin ve kuşların embriyolarındaki brakiyal yarıkları ve solungaç kemerlerini ilk tanımlayan oydu. Ayrıca ilk kez 1839'da, şimdi Rathke kesesi olarak bilinen ve hipofiz bezinin ön lobunun geliştiği embriyonik yapıyı tanımladı. Daha önce düşünüldüğü gibi, amfiyoksun yumuşakça larvaları değil, ayrı bir takson olduğunu keşfeden ilk kişi oydu. Kabuklular, yumuşakçalar ve solucanlar üzerine çeşitli yazıların ve ayrıca lemming ve çeşitli sürüngenler gibi omurgalılar üzerine olan eserlerin de yazarıdır.
Embriyogenezde, Rathke kesesi, gelişmekte olan ağzın çatısında bukkofaringeal membranın önünde bir evajinasyondur. Endokrin sistemin bir parçası olan ön hipofizin (adenohipofiz) ortaya çıkmasına neden olur. Rathke kesesi ve dolayısıyla ön hipofiz ektodermden türetilmiştir. Kese sonunda farinks ile olan bağlantısını kaybederek ön hipofize yol açar. Rathke kesesinin ön duvarı çoğalarak ve kesenin çoğunu doldurarak pars distalisi ve pars tuberalisi oluşturur. Arka duvar ise pars intermedia'yı oluşturur. Bazı organizmalarda, çoğalan ön duvar, Rathke kesesini tam olarak işgal etmez ve pars distalis ile pars intermedia arasında bir kalıntı (Rathke yarığı) bırakır. Rathke kesesi iyi huylu kistler geliştirebilir. Kraniofaringioma, yarık içindeki epitelden kaynaklanabilen bir neoplazmdır.
© 2023 Nobel Tıp Kitabevleri