Tüm girdiler
AnatomiAnatomi·Sayfa 765

Sharpey Fibrilleri

William Sharpey (1 Nisan 1802 - 11 Nisan 1880) İskoç anatomist ve fizyologdur. Deneysel biyolojinin seçkin temsilcisi oldu ve "İngiliz fizyolojisinin babası" olarak tanımlandı. Ailenin beş çocuğunun en küçük oğlu olarak Arbroath'ta doğdu. Arbroath'taki lisede eğitim gördü ve Kasım 1817'de Edinburgh Üniversitesi'nde ilk olarak beşeri bilimler ve doğa felsefesi eğitimi alarak eğitimine başladı. 1818'de tıp derslerine geçti ve o zamanlar akademik olmayan okulda ders veren Profesör John Barclay'den anatomi öğrendi.

1821'de MB ChB ile mezun oldu ve Edinburgh Cerrahlar Koleji'ne üye kabul edildi. Daha sonra Joshua Brookes adlı özel okulda anatomik deneyimini genişletmek için Londra'ya gitti. Sonbaharda Paris'e gitti ve yaklaşık bir yıl orada kaldı, Hôtel Dieu'nun koğuşlarında Guillaume Dupuytren'den klinik cerrahi ve Jacques Lisfranc de St. Martin'den ameliyat cerrahisi öğrendi. Burada, Syme'ın 1870'deki ölümüne kadar mektuplaştığı James Syme ile tanıştı. Ağustos 1823'te, Edinburgh Üniversitesi'nden "De Ventriculi Carcinomate" teziyle doktorasını (MD) aldı ve 1824'ün çoğunu geçirdiği Paris'e döndü. Daha sonra, bir süreliğine Arbroath'a yerleşerek üvey babası Dr Arrott'un yanında çalışmaya başladı.

Sonra Avrupa'da uzun bir seyahate çıktı, Fransa üzerinden İsviçre'ye ve oradan İtalya'ya gitti. 1828'de Bartolomeo Panizza'nın yanında çalışmak için Padua'da kaldı. Daha sonra, Karl Rudolphi'nin yanında dokuz aylığına Berlin'de, ardından Friedrich Tiedemann'ın yönetiminde Heidelberg'de ve Viyana'da çalıştı. 1829'da Edinburgh'a yerleşti ve ertesi yıl, "Yanlış Eklemlerin Patolojisi ve Tedavisi Üzerine bir deneme" makalesi ile Edinburgh Cerrahlar Koleji'nden burs aldı. 1831-1832'de, fizyoloji dersi veren Allen Thomson ile birlikte Edinburgh'daki Extramural Tıp Okulu'nda sistematik anatomi üzerine ilk derslerini verdi. Sharpey'in Thomson ile ilişkisi, Sharpey'in Edinburgh'da kaldığı süre boyunca sürdü.

1834'te Royal Society of Edinburgh'a üye seçildi. Temmuz 1836'da, Jones Quain'in ardından Londra Üniversitesi'nde anatomi ve fizyoloji başkanlığına atandı. Dersleri daha sonra 38 yıl devam etti. 1840'ta Londra Üniversitesi'ndeki anatomi denetçilerinden biri olarak atandı ve aynı zamanda Üniversite senatosunun bir üyesiydi. 9 Mayıs 1839'da Royal Society üyeliğine seçildi. 1846'da, şimdi kendi adını taşıyan iskeletsel yük taşıyan lifleri, Sharpey liflerini tanımladı. 1844'te konsey üyeliğine getirildi ve Kasım 1853'te Thomas Bell'in yerine sekreterlerden biri olarak atandı ve emekli olana kadar bu görevi sürdürdü. Charles Darwin'in arkadaşıydı. Ayrıca Bilimsel Öğretim ve Bilimin İlerlemesi Komisyonu'ndaydı ve aynı zamanda Jeoloji Derneği'nin bir üyesiydi. Görme yetersizliğinden rahatsız olan Sharpey, 1871'de Kraliyet Cemiyeti sekreterliği görevinden ve 1874'te Üniversite Koleji'ndeki profesörlüğünden emekli oldu. Londra'daki evinde bronşitten öldü.

Sharpey lifleri (kemik lifleri veya perforan lifler), periostu kemiğe bağlayan güçlü ve ağırlıklı olarak tip I kollajen liflerinin demetlerinden oluşan bir bağ dokusu matrisidir. Bunlar, kemik dokusunun dış çevresel ve interstisyel lamellerine giren periosteumun dış lifli tabakasının bir parçasıdır. Dişlerde, Sharpey lifleri, semente ve alveolar kemiğin periosteumuna giren ana liflerin (periodontal ligamanın) terminal uçlarıdır.

Kafatasında Sharpey liflerinin ana işlevi, kafatası kemiklerini sağlam fakat hareketli bir şekilde bağlamaktır; kemiklerin en büyük ayırma kuvvetlerine maruz kaldığı alanlarda en çokturlar. Omurgada benzer lifler intervertebral diski komşu omurlara bağlar. Her fibere bir arteriyol ve bir veya daha fazla sinir lifi eşlik eder.

Sayfa 765·Adını Tıbba Yazdıranlar·Prof. Dr. Akif Turhan Kürüm
Bu girdilerdeki içerikler Wikipedia başta olmak üzere kamuya açık kaynaklardan derlenmiş ve editöryal katkıyla sunulmuştur.

© 2023 Nobel Tıp Kitabevleri