Waldeyer Halkası

Heinrich Wilhelm Gottfried von Waldeyer-Hartz (6 Ekim 1836 - 23 Ocak 1921), nöron teorisini özetleyen ve kromozomu adlandırmakla tanınan Alman anatomicidir. Ayrıca, insan vücudunda Waldeyer tonsillar halkası (nazo ve orofarenksin lenfoid doku halkası) ve Waldeyer bezleri (göz kapaklarının) gibi oluşumlara adı verilmiştir.

Waldeyer'in adı nörobilimde "nöron teorisi" ile birlikte anılır. Sinir sisteminin temel yapısal birimini tanımlamak için "nöron" terimini kullanmıştır. Waldeyer, nöroanatomistler Camillo Golgi ve sinir dokusunu boyamak için gümüş nitrat yöntemini (Golgi'nin yöntemi) kullanan Santiago Ramón y Cajal (1852-1934) tarafından yapılan keşifleri nöron kuramı ile geliştirdi. Bu arada Cajal'ın Golgi'nin yöntemini kullanarak ayrıntılı çalışmalarını özümsemek için İspanyolca öğrendi ve Alman hakimiyetindeki bilimsel mikroskobik anatomi alanında Cajal'ın arkadaşı, akıl hocası ve destekçisi oldu. Teori, Almanya'nın ana tıp dergisi Deutsche Medizinische Wochenschrift'te son derece etkili olan bir dizi makalede yayınlandı. Ancak Cajal'ın da belirttiği gibi, "Waldeyer, teoriyi bilimsel bilgi gücüyle desteklese de tek bir kişisel gözleme katkıda bulunmamıştır, His, Kölliker, Retzius, van Gehuchten ve benim tarafımdan ileri sürülen nesnel kanıtların kısa ve parlak bir açıklamasını yapmayla kendini sınırlamıştır ve bu fırsatla nöron terimini icat etmiştir" demektedir.

Waldeyer ayrıca, hücre çekirdeğinin içindeki madde olan kromatinin ana bileşenleri olduğu bulunan bazofilik lekeli filamanlar üzerine de meslektaşları Kiel, Walther Flemming ile birlikte çalışmıştır. Bu filamentlerin Flemming tarafından keşfedilen mitoz adı verilen hücre bölünmesi fenomeninde de aynen mayoz bölünmede olduğu gibi yer aldığı biliniyordu. Onları tanımlamak için 1888'de "kromozom" terimini oluşturdu.

Diğer birçok anatomik ve embriyolojik çalışması arasında Waldeyer, dişlerin ve saçların gelişimi ile ilgili öncü araştırmalarıyla tanındı, icat ettiği terimlerin çoğu bugün hala kullanılmaktadır. Ayrıca adı verilen nazo-oro-faringeal lenfatik doku ile ilgili ilk embriyolojik, anatomik ve fonksiyonel çalışmalarını da yayınlamıştır.

Waldeyer Halkası, tonsil halkası, farenksteki lenfoid organların halka gibi yerleşimidir. Nazo- ve orofarinksi çevreler. Halka yukarıdan aşağıya doğru, sfenoid kemiğin altında nazofarenksin çatısında bulunan 1 adet faringeal tonsil, her bir işitme tüpünün nazofarenkse açıldığı her iki tarafta bulunan 2 adet tubal tonsil, orofarenkste bulunan 2 adet palatin tonsil ve dilin arka kısmında bulunan bir lenfatik doku topluluğu olan lingual tonsilden oluşmuştur.