Wharton Kanalı

Thomas Wharton (1614-1673), İngiliz doktor ve anatomisttir. Submandibular tükürük bezi kanalını ve göbek kordonunun içindeki jölemsi maddeyi (Wharton Jölesi) tanımlamıştır. Durham ilçesinde Winston-on-Tees'de doğdu. Ailenin tek çocuğuydu. 4 Temmuz 1638'de Cambridge'deki Pembroke College'a kabul edildi. Daha sonra Oxford'daki Trinity College'a geçti. Burada bir süre Sunderland 1. Earl'ü Emanuel Scrope'un oğlu John Scrope'a öğretmenlik yaptı. 1642'de Bolton'a gitti ve burada üç yıl okudu; ve daha sonra gelecekteki mesleğine karar vererek Londra'ya döndü. John Bathurst'un yanında tıp okudu 1646'da Oxford'a döndü ve 7 Mayıs 1647'de MD oldu. 25 Ocak 1648'de College of Physicians'a aday olarak girdi. 23 Aralık 1650'de seçildi. 1652'de doktor derecesi ile Cambridge'e katıldı ve 1658, 1661, 1666, 1667, 1668 ve 1673'te Royal College of Physicians'ın denetçi görevini üstlendi. 20 Kasım 1659'da St Thomas Hastanesi'ne doktor olarak atandı ve 1673'teki ölümüne kadar bu görevi sürdürdü. Wharton, 1665'teki veba salgınının tamamı boyunca Londra'da görevinde kalan çok az doktordan biriydi. 15 Kasım 1673'te Aldersgate Caddesi'ndeki evinde öldü ve 20'sinde Basinghall Caddesi'ndeki St Michael Bassishaw kilisesine gömüldü.

Wharton, tükürük bezini bezlerini daha önce yapılanlardan daha doğru bir şekilde tanımladı. Diseksiyon ve deneylere dayanarak doğaları ve kullanımları hakkında araştırmalar yaptı. Tükürüğün ağza taşınması için alt çene bezinin kendi adını taşıyan kanalını keşfetti. Pankreasın küçük anatomisi üzerine özel bir çalışmada bulundu.

Wharton kanalı veya Submandibular kanal, tükürük boşaltım kanallarından biridir. Yaklaşık 5 cm. uzunluğundadır ve duvarı parotis kanalınınkinden çok daha incedir. Her iki taraflı submandibular bezden ve dil altı bezinden tükürüğü dilin tabanındaki dil altına akıtır. Submandibular kanal, bir tükürük bezi olan submandibular bezin derin kısmından kaynaklanır. Bezin yüzeyinden çok sayıda dalla başlar ve mylohyoid, hyoglossus ve genioglossus kasları arasında ilerler. Daha sonra dil altı bezi ile genioglossus arasından geçer ve dilin frenulumunun yanındaki küçük bir papillanın ("dil altı karunkül") tepesindeki dar bir açıklıkla boşalır. Lingual ve hipoglossal sinirlerin üstündedir. Submandibular kanal, sialolithiasis olarak bilinen taşlardan etkilenebilir. Bunlar büyüyerek cerrahi müdahale gerektirebilir. Ameliyattan önce herhangi bir taşın yerini belirlemek için basit palpasyon kullanılabilir.